Ρομά: Κλείνουν τα σχολειά τους… για να μάθουν τα παιδιά τους γράμματα

Σχήμα οξύμωρο; Όσο κι αν φαίνεται έτσι, ας θυμηθούμε το περίφημο «Πρώτα ο μαθητής» της Διαμαντοπούλου, που σήμαινε πολύ απλά το κλείσιμο και τις συγχωνεύσεις σχολείων, τα σχολεία χωρίς βιβλία, θέρμανση, χαρτί… και έπεται μνημονιακή συνέχεια.
Στην Ελλάδα λειτουργούν αρκετά σχολεία που φιλοξενούν παιδιά των Roma,
ενώ δύο απ’ αυτά λειτουργούν στην Καρδίτσα (19ο) και στους Σοφάδες (4ο), με
αμιγή σύνθεση μαθητών.
Με το πρόσχημα της κοινωνικοποίησης αλλά και της καλύτερης παρεχόμενης εκπαίδευσης, η κυβέρνηση αποφάσισε το σταδιακό (;) κλείσιμο των σχολείων και την
ένταξη όλου του δυναμικού μαθητών (800 περίπου) στα… καλά σχολεία. Τη
διασπορά τους δηλαδή σ’ όλα τα σχολεία της πόλης της Καρδίτσας και του Δήμου Σοφάδων. Η δε μεταφορά τους θα γίνεται με έξοδα και ευθύνη ενός προγράμματος
της Ε.Ε. που λήγει το 2013. Στο πρόγραμμα αυτό εμπλέκονται, εκτός της ηγεσίας του υπουργείου, πανεπιστημιακοί και διαμεσολαβητές Roma που γνωμοδοτούν αλλά και χειρίζονται την όλη «εκστρατεία» με ιδεολογικό υπόβαθρο το χτύπημα του ρατσισμού , την ενσωμάτωση και την παροχή καλύτερης εκπαίδευσης. Είναι όμως έτσι ή κρύβεται κάτι άλλο κάτω από το φανταχτερό περιτύλιγμα;
Ανατρέχοντας λίγα χρόνια πίσω και συγκρίνουμε την κατάσταση αυτών των παιδιών πριν από τη λειτουργία των συγκεκριμένων σχολείων, θα διαπιστώσει -όσο κακοπροαίρετος κι αν είναι- κάποιος ότι έχουν γίνει άλματα σε πολλά επίπεδα (καθαριότητα, εμβολιασμός, κοινωνικοποίηση, μόρφωση) σε συνθήκες δύσκολες, χωρίς ουσιαστική βοήθεια της πολιτείας, με τιτάνια προσπάθεια των δασκάλων, που μόνο όσοι πέρασαν απ’ αυτά τα σχολεία γνωρίζουν. Δεν είναι του παρόντος να επεκταθώ στα παραπάνω, απλώς η απαξίωση όλων αυτών είναι και προκλητική και άδικη.
Ισχυρίζονται λοιπόν οι εμπνευστές της διασποράς των μαθητών Roma σε όμορα και μη όμορα σχολεία ότι χτυπάνε το ρατσισμό, την γκετοποίηση αλλά και την αμορφωσιά! Είναι τεχνικό το ζήτημα ή βαθύτατα κοινωνικό και ταξικό; Οι πάντες γνωρίζουν ότι οι Roma σ’ αυτό το σύστημα είναι τα παιδιά ενός «κατώτερου Θεού» και έγιναν και γίνονται αποδέκτες της πιο άγριας και ρατσιστικής εκμετάλλευσης, χωρίς δικαιώματα, που βιώνουν άθλιες συνθήκες διαβίωσης. Το ότι μέχρι τώρα στη χώρα μας ακόμη έχουν σχολεία είναι πραγματικά κατάκτηση. Τώρα τα κλείνουν για να τα… αναβαθμίσουν. Να αναβαθμίσουν, λένε, την παρεχόμενη εκπαίδευσηση, λες και είναι απλά χωροταξικό το ζήτημα της παιδείας. Μελέτες και στατιστικά στοιχεία απέδειξαν ότι η κοινωνική ανισότητα διευθύνει τη σχολική. Η σχολική επιτυχία ή αποτυχία δεν γίνεται κατανοητή παρά μόνο εάν τη θεωρήσουμε ως ένα φαινόμενο κοινωνικά προσδιορισμένο.
Τα παιδιά των Roma ξεκινούν το σχολείο χωρίς η οικογένειά τους να έχει πεισθεί ότι πρέπει να πάνε σχολείο, χωρίς προσχολική αγωγή (πλην ελαχίστων 10%), χωρίς να γνωρίζουν τη γλώσσα και χωρίς στοιχειώδη εφόδια. Στο υπάρχον σχολείο τους αυτά αντιμετωπίζονται με πολλή προσπάθεια, επιμονή και υπομονή απ’ τους δασκάλους, με εξατομικευμένη αλλά και εξειδικευμένη διδασκαλία.
Πηγαίνοντας τα παιδιά αυτά σ’ ένα άλλο σχολείο (μικτό) είναι παραπάνω από βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσουν ένα εχθρικό κοινωνικό και εκπαιδευτικό περιβάλλον.
Η τεράστια διαφορά επιπέδου θα συναντήσει τον κοινωνικό ρατσισμό (που δυστυχώς υπάρχει) απ’ τους συμμαθητές τους (μπαλαμό) με τραγικές συνέπειες σ’ όλα τα επίπεδα (ψυχολογικό, εκπαιδευτικό κ.λπ.). Το «γύφτος» θα αντηχεί στα αφτιά τους αφόρητο!
Στην τάξη θα αισθάνονται παραμελημένα, ανίκανα να παρακολουθήσουν τους υπόλοιπους συμμαθητές τους, με αποτέλεσμα την αποθάρρυνση και την εγκατάλειψη. Ακόμη κι αν παρακολουθήσουν σε τάξη υποδοχής, το κενό θα παραμείνει τεράστιο. Επιπλέον και αυτοί που στα υπάρχοντα σχολεία καταφέρνουν να μάθουν λίγα γράμματα, με τον τρόπο αυτό θα χαθούν κι αυτοί.
Είναι γεγονός (και σύντομα θα το δούμε) ότι επειδή δεν έχουν οικοδομηθεί οι όροι στις τοπικές κοινωνίες η είσοδος των μαθητών Roma «στα σχολεία τους» θα πυροδοτήσει ανεξέλεγκτες καταστάσεις μίσους-έχθρας και σύγκρουσης.
Θα βάλουν τις τοπικές κοινωνίες σε εμφυλιοπολεμικές καταστάσεις ιδιαίτερα εκεί όπου υπάρχει προηγούμενο υπόβαθρο (Σοφάδες). Ήδη στο άκουσμα ότι θα ενταχθούν Roma στα σχολεία τους οι κάτοικοι αντέδρασαν αρνητικά και δήλωσαν ενάντιοι, «υψώνοντας τα λάβαρα της επανάστασης».
Ετσι χτυπάνε το ρατσισμό; Και μετά το σχολείο (όσα απ’ αυτά επιβιώσουν σ’ αυτό το εχθρικό περιβάλλον) πού θα πάνε; Δεν θα γυρίσουν εξουθενωμένα στο «γκέτο τους» και στις άθλιες συνθήκες, χωρίς σπίτι, δουλειά, ρεύμα, νερό;..
Σε τελευταία ανάλυση, η όλη «επιχείρηση» θα είναι σε βάρος των παιδιών (Roma) τα οποία θα εγκαταλείψουν κάθε προσπάθεια και θα επανέλθουν στην προ ιδρύσεως κατάσταση των σχολείων τους. Φυσιολογικό, θα ’λεγε κανείς, γι’ αυτό το σύστημα, αφού την επιστροφή στο ’50 προωθεί εντατικά για όλο το λαό.
Αλήθεια, δεν τα γνωρίζουν όλα αυτά οι «σοφοί» πανεπιστημιακοί και οι περί αυτούς; Δυσκολεύομαι να το πιστέψω!
Ξέρουν πολύ καλά ότι αυτά τα παιδιά, σε 2 το πολύ χρόνια (όσο διαρκεί δηλαδή το πρόγραμμα), θα εγκαταλείψουν το σχολείο και επομένως ούτε μεταφορικά έξοδα ούτε εκπαιδευτικοί ούτε σχολεία. Εκτός των άλλων, δε, θα είμαστε και εντάξει απέναντι στους… ανθρωπιστές Ευρωπαίους που τάχαμου κόπτονται για τα δικαιώματα των Roma!
Ολοι αυτοί έκλειναν τα αυτιά τους στις επισημάνσεις των εκπαιδευτικών και στις εκκλήσεις τους για ουσιαστική στήριξη των σχολείων αυτών, με αναμορφωμένο πρόγραμμα, βιβλία, υλικοτεχνική υποδομή και γενικά ό,τι χρειάζονταν, που θα έκαναν το σχολείο πιο ευχάριστο, πιο λειτουργικό, πιο ελκυστικό για τα παιδιά αυτά. Αντίθετα, στοίβαζαν 400-500 παιδιά σε χώρο που αντιστοιχούσε σε 100 και παρά τις υποσχέσεις, έστω για κοντέινερ, διαιωνιζόταν η κατάσταση.
Και κάτι τελευταίο. Αλήθεια, τους ενδιαφερόμενους Roma τους ρώτησαν; Μέσα από ποιες συλλογικές διαδικασίες ενημερώθηκαν και συναποφάσισαν το κλείσιμο των σχολείων τους; Εχω επίγνωση ότι πλην των (με το αζημίωτο) εμπλεκόμενων διαμεσολαβητών Roma, οι υπόλοιποι δεν έχουν ιδέα ή ξέρουν τη μισή αλήθεια.
Ας είμαστε ειλικρινείς. Το «σχέδιο» δένει γάντι με τις κατά 83,3% περικοπές στην Π.Ε., την εργασιακή εφεδρεία–απόλυση και το χτύπημα των μορφωτικών δικαιωμάτων των παιδιών του λαού μας.
Καμιά αυταπάτη για τις προθέσεις τους! Πρέπει να μας βρουν συλλογικά απέναντί τους, υπερασπιζόμενοι τα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών μας, αντιδρώντας στην πολιτική κλεισίματος των σχολείων και των περικοπών. Ενάντια στην εφεδρεία–απόλυση και την εξαθλίωση των εκπαιδευτικών.
Να πάρει θέση ο σύλλογος απέναντι σ’ αυτές τις μεθοδεύσεις και τη βιομηχανία –τρομοκρατία των Ε.Δ.Ε. που τις συνοδεύουν.
Νίκος Φιλίππου
Δάσκαλος του 4ου Δημοτικού Σχολείου Σοφάδων