Ιράν. Κλιμάκωση της έντασης με τους Δυτικούς ιμπεριαλιστές. Νέοι και μεγαλύτεροι κίνδυνοι για τους λαούς

Του Τάσου Σαπουνά
Νέα κλιμάκωση της έντασης έχουμε μεταξύ Ιράν και «Δύσης». Το Ιράν προσπαθώντας να αντεπεξέλθει στην ισχυρή πίεση που αισθάνεται με αφορμή το πυρηνικό του πρόγραμμα, προχώρησε από τις αρχές του χρόνου σε κινήσεις και δηλώσεις που προσπαθούν να αναδείξουν τις δυνατότητες και τα διαπραγματευτικά του ατού στην αντιπαράθεση αυτή.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από λίγο πιο πριν. Με αφορμή την έκθεση της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), που ανέφερε πως υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις πως το Ιράν βρίσκεται στον δρόμο για κατασκευή πυρηνικών όπλων, έκθεση που καταγγέλθηκε σαν στημένη, εκτός από το Ιράν, και από τη Ρωσία, οι ΗΠΑ και η «Δύση» γενικότερα προχώρησαν σε υλοποίηση των απειλών για νέες κυρώσεις έναντι του Ιράν. Το Ιράν προσπάθησε να απαντήσει χρησιμοποιώντας τα «όπλα» του. Έτσι την ίδια στιγμή που οι ΗΠΑ ανακοίνωναν την επιβολή κυρώσεων σε όσες τράπεζες συναλλάσσονται με την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν, η Τεχεράνη, στο πλαίσιο των στρατιωτικών ναυτικών ασκήσεων που διεξήγαγε το ναυτικό της στα Στενά του Ορμούζ, προχώρησε στη δοκιμή πυραύλων μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς. Η πολιτική αλλά και η στρατιωτική ηγεσία του Ιράν απείλησαν μάλιστα με αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ από το ναυτικό του Ιράν, Στενά από τα οποία διακινείται το 40% της παγκόσμιας παραγωγής του αργού πετρελαίου. Παράλληλα η κρατική τηλεόραση του Ιράν πρόβαλλε εικόνες εισαγωγής ράβδων πυρηνικού καυσίμου (φυσικού ουρανίου) στον ερευνητικό πυρηνικό αντιδραστήρα που βρίσκεται στην Τεχεράνη. Όπως εκτιμούν διεθνείς αναλυτές, η απειλή του Ιράν για κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ «είναι κατανοητή, αλλά δύσκολα πραγματοποιήσιμη». Το Ιράν δεν έχει τη δυνατότητα να επιβάλλει κάτι τέτοιο για καιρό, και μάλιστα εάν απέναντι από τις ναυτικές του δυνάμεις βρεθεί ο 5ος αμερικανικός στόλος. Ωστόσο εκτιμάται πως αυτή η απειλή είναι το μέσο για να σταλεί από την ιρανική ηγεσία ένα μήνυμα προς τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τη «Δύση». Ένα μήνυμα που συμπυκνώνεται στο «μπορούμε να σας κάνουμε να υποφέρετε, εάν μας προκαλέσετε».
Η περιοδεία του Αχματινετζάντ στη Νότια Αμερική, με πρώτον σταθμό τη Βενεζουέλα, που χαρακτηρίστηκε από την Ουάσιγκτον «γύρος των τυράννων», μπορεί να εκτιμηθεί περισσότερο σαν ένα παράλληλο πολιτικό μήνυμα προς την Ουάσιγκτον, ότι το Ιράν μπορεί να ενισχύει το αντιαμερικάνικο κλίμα στην «πίσω αυλή» των ΗΠΑ αλλά και να ενισχύεται από αυτό, ενώ είναι αμφίβολο εάν μπορούν αυτού του είδους οι κινήσεις να έχουν και κάποιο πρακτικό αντίκρισμα στο πεδίο αναζήτησης συμμαχιών του Ιράν. Γιατί από την άποψη των συμμαχιών μια απώλεια (όχι άμεσο ενδεχόμενο), π.χ. της συμμάχου Συρίας, δεν ισοφαρίζεται εύκολα με τη δημιουργία συμμαχίας με χώρα ή χώρες που βρίσκονται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το πεδίο της αντιπαράθεσης.
Οι ΗΠΑ, χωρίς να έχουν αλλάξει τις εκτιμήσεις τους για το ατελέσφορο μιας χερσαίας επέμβασης στο Ιράν, κλιμακώνουν τελευταία τις προσπάθειές τους να στριμώξουν την ιρανική ηγεσία. Μέσω τις αύξησης και σκλήρυνσης των κυρώσεων εναντίον του Ιράν ευελπιστούν πως θα γονατίζουν σταδιακά το καθεστώς διευρύνοντας ταυτόχρονα (λόγω της ασφυκτικής πίεσης που θα ασκούν) το ρήγμα που εδώ και ένα διάστημα παρατηρείται στο εσωτερικό του καθεστώτος (μεταξύ Αχματινετζάντ και αγιατολάδων). Ρήγμα που ανεβάζει ποιοτικά τις εσωτερικές αντιφάσεις του καθεστώτος, που είχαν πρωτοφανεί με την αντιπαράθεση με τις αντιπολιτευτικές κινήσεις (οι οποίες, αν και έχουν «σιγήσει» μετά τις μεγάλες κινητοποιήσεις του 2009, δεν έχουν πάψει να υφίστανται). Όλα αυτά με μίνιμουμ στόχο την εγκατάλειψη από την ιρανική ηγεσία του πυρηνικού προγράμματος, αλλά και μια γενικότερη περιστολή των περιφερειακών της φιλοδοξιών, και μάξιμουμ στόχο την αλλαγή καθεστώτος και την εγκαθίδρυση ενός νέου φιλικού προς τις ΗΠΑ (στόχος που για να υλοποιηθεί χρειάζονται να γίνουν πάρα πολλές ανατροπές και που γι' αυτόν τον λόγο φαντάζει σήμερα πολύ μακρινός). Εν τω μεταξύ οι ΗΠΑ έχουν τονίσει πως «καμιά διατάραξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ δεν θα γίνει ανεκτή», ενώ το ναυτικό τους ήδη αποφάσισε να συνοδεύει τα πλοία κατά τη διέλευσή τους από εκεί. Παράλληλα, οι ΗΠΑ κρατούν συνεχώς ενεργή την τυχοδιωκτική απειλή-εκβιασμό μιας επιχείρησης βομβαρδισμών του Ιράν, με σενάρια που περιλαμβάνουν από καταστροφή επιλεγμένων στρατιωτικών στόχων μέχρι την ολοκληρωτική καταστροφή στρατιωτικών, ενεργειακών και επικοινωνιακών εγκαταστάσεων και υποδομών του Ιράν. Ώστε να διατηρούν συνεχώς σε υψηλό επίπεδο τόσο την ένταση στην περιοχή όσο και την αίσθηση περίσφιξης του Ιράν.
Το Ισραήλ, από την άλλη, συνεχίζει τη γνωστή προβοκατόρικη και εμπρηστική του πολιτική. Το Εθνικό Ινστιτούτο Ασφαλείας του προειδοποιεί την ισραηλινή ηγεσία πως το Ιράν «μπορεί να πραγματοποιήσει πυρηνική δοκιμή ακόμη και μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες». Και αυτό μόλις μια ημέρα μετά την αποκάλυψη (ή «αποκάλυψη») της ΙΑΕΑ πως το Ιράν έχει αρχίσει την παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου σε υπόγειες εγκαταστάσεις (μέσα σε βουνό) που είναι αδύνατο να πληγούν από αέρος. Πολλές τελευταία οι χρονικές συμπτώσεις μεταξύ ΙΑΕΑ, ΗΠΑ και Ισραήλ…
Με μια απόφαση στον καμβά σκλήρυνσης των κυρώσεων κινείται και η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τη σχετική αντίθεση που εξέφρασαν χώρες του ευρωπαϊκού Νότου (Ιταλία, Ισπανία), μια και θίγονται οικονομικά από μια τέτοια απόφαση. Πρωταγωνιστής στις κινήσεις αυτές, από την εδώ πλευρά του Ατλαντικού, αναδεικνύεται για μία ακόμη φορά η Γαλλία. Η γαλλική ιμπεριαλιστική ηγεσία χρησιμοποιεί το ατού της, την αυξημένη πολιτικοστρατιωτική της δυνατότητα σε σχέση με τη Γερμανία, για να προωθήσει τη θέση της στο παγκόσμιο ταμπλό, αλλά και για να προβάλει τη στρατιωτική της ισχύ στη… Γηραιά Ήπειρο. Έτσι ώστε να αντισταθμίζει (έστω και εν μέρει) την οικονομική υπεροχή του Βερολίνου στα ευρωπαϊκά πράγματα. Από κοντά και η Αγγλία που, μετά και την πρόσφατη σοβαρή κόντρα της με τους Γαλλογερμανούς, αναζητεί χώρο για να επιβεβαιώσει τον ρόλο της στις εξελίξεις.
Σταθερά κόντρα στις κινήσεις των Δυτικών βρίσκονται τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα. Όσον αφορά τη Ρωσία, η εκεί ηγεσία (και σωστά) αντιλαμβάνεται αυτές τις κινήσεις περίσφιξης του Ιράν σαν κομμάτι των επιθετικών κινήσεων των ΗΠΑ (κύρια η αντιπυραυλική ασπίδα, αλλά και οι «έγχρωμες επαναστάσεις» και η προσπάθεια δημιουργίας φιλοαμερικάνικων καθεστώτων στα σύνορα με τη Ρωσία κ.α.) με στόχο τη δημιουργία ενός γεωπολιτικού «δακτυλιδιού» περικύκλωσής της και αποδυνάμωσής της. Το ίδιο και Κίνα που διαπίστωσε ήδη (με τη Λιβύη) το πώς μπορούν να εξανεμιστούν τα οικονομικά της ανοίγματα από πολιτικοστρατιωτικές κινήσεις. Όντας ο σημαντικότερος οικονομικός εταίρος του Ιράν, δεν θέλει ούτε να το σκέφτεται πως μπορεί να βρεθούν ξανά στον «αέρα» οι οικονομικοπολιτικές σχέσεις που αναπτύσσει στην προσπάθειά της να αναδειχτεί σε μεγάλη ιμπεριαλιστική δύναμη. Και φυσικά δεν θα πέρασε απαρατήρητο από τη νεοαστική ιμπεριαλιστική ηγεσία της Κίνας (όπως και από την αντίστοιχη της Ρωσίας) το νέο «αμυντικό» δόγμα των ΗΠΑ που αυξάνει το βάρος –για τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό– του Ειρηνικού.
Συνοψίζοντας, το «Ιρανικό» είναι μπλεγμένο εκ των πραγμάτων στις ιμπεριαλιστικές παρεμβάσεις αλλά και στις γενικότερες ανακατατάξεις που συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, όπως και συνδεδεμένο σχεδόν πλήρως με σημεία-κλειδιά του παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού. Και δίνει ένα μέτρο των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ιμπεριαλιστές για να προωθήσουν απρόσκοπτα τα συμφέροντά τους. Αλλά πολύ περισσότερο δίνει ένα μέτρο των μεγάλων κινδύνων που απειλούν τους λαούς από την «κούρσα» των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων για την κατάληψη των «πρώτων θέσεων» στην παγκόσμια σκακιέρα, ώστε να βρεθούν σε πλεονεκτική θέση στη μοιρασιά του πλανήτη, μια αιματηρή διαδικασία που είναι στενά δεμένη με την πραγματική διέξοδο που έχει το ιμπεριαλιστικό σύστημα για να εξέλθει της κρίσης.
Γι' αυτό μόνο βαθιά ανησυχία μπορεί να προκαλεί σε κάθε προοδευτικό άνθρωπο η προετοιμασία των Αμερικανών για τη διεξαγωγή μιας στρατιωτικής άσκησης-μαμούθ από κοινού με το Ισραήλ στον Περσικό Κόλπο τις επόμενες εβδομάδες. Αλλά και τα δημοσιεύματα πως η άφιξη δεκάδων χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών στο Ισραήλ στο πλαίσιο της άσκησης πιθανώς να συνδυαστεί με την εγκατάσταση τμήματος της αντιπυραυλικής ασπίδας στη χώρα-μαντρόσκυλο των ΗΠΑ.