Grexit ξανά;

Φουντώνουν ξανά τα σενάρια για έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ.
Τους φθινοπωρινούς μήνες είχαν δημοσιευτεί ανάλογες εικασίες πέραν του Ατλαντικού. Το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι πως αυτή τη φορά τα σενάρια έχουν ευρωπαϊκή προέλευση και πάλι, όπως το 2011-12. Βέβαια τους τελευταίες μέρες του 2013, η Μέρκελ έβαλε τα πράγματα στην πραγματική τους διάσταση όταν δήλωνε πως τυχόν έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θα ήταν πλήγμα για όλη την ευρωζώνη και θα άνοιγε τον κύκλο της αποσταθεροποίησης για τη νομισματική ένωση. Επιπρόσθετα, σε ένα ασταθές παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον και τη στιγμή που ανακοινώνονται τα πρώτα μέτρα παγώματος της αθρόας πίστωσης από μεριάς ΗΠΑ, μια αποσταθεροποίηση της ευρωζώνης είναι σίγουρο ότι θα έστελνε σήμα πανικού στις «αγορές» και κανέναν δεν θα συνέφερε να υποστεί τις συνέπειες μια τέτοιας εξέλιξης.
Εύλογο λοιπόν το ερώτημα, γιατί κάποιοι επιμένουν να παίζουν με τη φωτιά;
Μεγάλο κομμάτι της εξήγησης εξακολουθεί να βρίσκεται στην κλασσική απάντηση ότι η όξυνση του ανταγωνισμού αμερικάνων-ευρωπαίων γύρω από το κούρεμα του ελληνικού δημόσιου χρέους καλά κρατεί, όπως έχουμε επανειλημμένα αναφερθεί και αναλύσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της. Οι Γερμανοί συζητούν για ένα κούρεμα του μικρού κομματιού του χρέους που εξακολουθεί να βρίσκεται σε χέρια ιδιωτών και δεν συζητούν καθόλου για το κύριο μέρος που διακρατείται από τα ευρωπαϊκά κράτη και την ΕΚΤ. Δεν είναι το ποσό αυτό καθαυτό (εξ’ άλλου ήδη έχουν κερδίσει πολλά δις από τις ανταλλαγές ομολόγων πράγμα στο οποίο επίσης έχουμε αναφερθεί με στοιχεία) αλλά η πόρτα που ανοίγεται με αυτό τον τρόπο. Και οι Γερμανοί θέλουν να κλείσουν κάθε εκδοχή χρηματοδότησης του συνολικού χρέους της ευρωζώνης, της νομισματοποίησής του, όπως έχει ονομαστεί. Επιπλέον, υπάρχουν οι ενδοευρωπαϊκές εκκρεμότητες και αντιθέσεις. Μια ελληνική «χαλάρωση» τι μήνυμα θα έστελνε στον ευρωπαϊκό νότο και στις χώρες που θα ετοιμαστούν να δοκιμάσουν την προσφυγή τους εκ νέου στις αγορές χρήματος;
Η αυστηρή τοποθέτηση της ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ερώτηση των ευρωβουλευτών για τα μέτρα λιτότητας την ίδια περίοδο που είχε ξεσπάσει ο σκυλοκαβγάς εντός τρόικας ήταν –παρ` όλες τις αντιθέσεις- ένα εγκώμιο για τη συμβολή της τρόικας στην αποφυγή της άτακτης χρεοκοπίας των κρατών! Το εκβιαστικό δίλημμα που τίθεται αυτή τη στιγμή όχι μόνο προς τον ελληνικό λαό αλλά και το πολιτικό προσωπικό της αστικής τάξης, που δείχνει να μην αντέχει την αφόρητη πίεση για νέα μέτρα (όλα τα σκληρά μέτρα που ενδεχομένως θα συνδεθούν με νέα μικρότερη «βοήθεια» τοποθετούνται στο διάστημα ‘14-‘16), είναι άτακτη ή τακτική χρεοκοπία εντός του ευρώ.
Βέβαια, από εκεί και πέρα, υπάρχουν οι αριθμοί που δεν μπορούν να αμφισβητηθούν. Ένα χρέος στο 176% του ΑΕΠ και ένα ποσοστό ανεργίας που πλησιάζει το 30% (αν δεν το έχει στην πράξη ξεπεράσει) κάνουν μη βιώσιμη τη συνέχιση της σημερινής κατάστασης. Μέχρι το καλοκαίρι, το αργότερο, πρέπει να δρομολογηθούν κάποιες σοβαρές αποφάσεις επί τούτου. Το δράμα όμως βρίσκεται στο ότι οι αποφάσεις αυτές πρέπει να… συναποφασιστούν.
Το Ινστιτούτο της Γερμανικής Οικονομίας, το πιο σοβαρό και κοντά στην ιθύνουσα ελίτ think thank της Γερμανίας, δημοσίευσε την εργασία του για τρία σενάρια αντιμετώπισης και αναδιάρθρωσης του ελληνικού δημόσιου χρέους.
Από την άλλη, υπάρχει και το paper του ΔΝΤ που μιλά ανοιχτά για παγκόσμιο κύμα κουρεμάτων, καθώς τα χρέη στις μητροπόλεις του καπιταλισμού «έχουν γίνει ακραία ξεφεύγοντας από κάθε ιστορικό μέτρο». Κάτι τέτοιο σημειώνει πως μπορεί να γίνει, είτε «με διαπραγμάτευση αλά 1930», είτε μέσω του «μίγματος εργαλείων» του ΔΝΤ κατά την κρίση μιας σειράς αναδυόμενων αγορών στο παρελθόν. Βέβαια, σταθερά επικρίνεται η Γερμανία για την περιοριστική της πολιτική.
Το μέγεθος του ζητήματος που βρίσκεται πίσω από το έτσι κι αλλιώς μη βιώσιμο ελληνικό δημόσιο χρέος είναι λοιπόν τεράστιο, τόσο σε ευρωπαϊκή όσο και σε διεθνή κλίμακα.
Κατά συνέπεια, ο ένας πόλος του εκβιασμού, η «άτακτη χρεοκοπία», αυτοακυρώνεται αφού είναι μια εκδοχή που κανένας δεν την επιθυμεί. Η πρόσφατη ιστορία των κρατικών χρεοκοπιών αποδεικνύει πως το τυχαίο έπαιξε ρόλο σημαντικό σε αυτές, όμως σε ένα πλαίσιο που οι χώρες είτε αφέθηκαν είτε εξωθήθηκαν στην πτώχευση. Ένα τέτοιο «πουσάρισμα» δεν είχε υποστεί και η χώρα της εποχής του «λεφτά υπάρχουν»;
Αλλά και η «τακτική χρεοκοπία» που στην ουσία ήδη βιώνουμε έχει τις δικές της άτακτες παραμέτρους όταν απ’ όλες τις πλευρές -και για τους λόγους που αναφέραμε- η κατάσταση εξωθείται στα άκρα…

Τις ΧρεΩσεις και τον Οικονόκοσμο γράφει ο Δ. Μάνος

OΛΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ »

Επιμήκυνση του γάλακτος… αντί επιμήκυνσης χρέους

Διορθώνοντας ένα λάθος της στήλης στο προηγούμενο φύλλο διαπιστώνουμε πως στην έκθεση του ο ΟΟΣΑ δεν διαπιστώνει μόνο 300 αλλά 555(!) «στρεβλώσεις» που κρατούν υψηλά τις τιμές στην Ελλάδα. Η Μελέτη Αξιολόγησης Ανταγωνισμού, όπως ονομάζεται, καταγράφει νομοθετικούς περιορισμούς που κρατούν ψηλά τις τιμές στην ελληνική αγορά εν μέσω κρίσης και δεν επιτρέπουν να λειτουργήσει ο ανταγωνισμός. Σύμφωνα με την Καθημερινή της Κυριακής, στα συμπεράσματα της έκθεσης καταγράφονται 555 παρόμοιοι νομοθετικοί περιορισμοί, οι οποίοι, σύμφωνα με την έκθεση, ευθύνονται για τη διατήρηση υψηλών τιμών στο ψωμί, το γάλα, τα απορρυπαντικά, τα φάρμακα, τα καύσιμα, τα βιβλία και άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Στην έκθεση του, ΟΟΣΑ αναφέρει ότι θα στηριχθεί νόμος που θα προβλέπει την κατάργηση του συνόλου των εμποδίων για την ομαλή λειτουργία της αγοράς. Η «εξυγίανση» θα ξεκινάει από τις τιμές, θα περνάει από τις υπηρεσίες και θα φτάνει έως την κατάργηση όλων των εισφορών του ισχυρού… ολιγοπώλιου υπέρ τρίτων.
Όπως αντιλαμβάνεται κανείς με την πρώτη ανάγνωση, ξεμπερδεύουν με τις όποιες κρατήσεις και εισφορές ενίσχυαν μέχρι σήμερα ταμεία, συλλογικότητες, οργανισμούς κοινής ωφέλειας και έρευνας, εργατική εστία, αποζημιώσεις καταστροφών κλπ. Το «κοινωνικό ολιγοπώλιο» πρέπει να συντριβεί!
Ακολουθούν, όπως δήλωσε ο Χατζηγάκης, που υποσχέθηκε το αργότερο μέχρι την άνοιξη νομοθετική προσαρμογή στη βάση αυτών των οδηγιών του ΟΟΣΑ, οι «υπερπροστατευόμενες ομάδες», δηλαδή να καταργηθεί το όποιο νομοθετικό προστατευτικό πλαίσιο υφίσταται για μεγάλες κατηγορίες επαγγελμάτων (π.χ. δικηγόροι, αυτοκινητιστές αλλά και –γιατί όχι- κτηνοτρόφοι, παραγωγοί παραμεθόριων περιοχών κλπ).
Ένα παράδειγμα του νομοθετικού αποπληθωρισμού των τιμών αποτελεί η περίπτωση του γάλατος. Εκεί ο ΟΟΣΑ εισηγείται την όλο και μεγαλύτερη επιμήκυνση της ζωής του παστεριωμένου γάλατος ώστε να πέσει η τιμή αλλά να αυξηθεί το κέρδος των γαλακτοβιομηχάνων! Ήδη αυτό το κάνουν με τα λεγόμενα βιολογικά γάλατα που είναι πια μεγάλης διάρκειας εκτός από περιπτώσεις μικρών παραγωγών χωρίς ωστόσο οι τιμές να έχουν πέσει (είναι και βιολογικά βλέπετε!). Κάτι ανάλογο εισηγούνται και για το ψωμί. Αυτό όμως δεν έσωσε τον «Κατσέλη», πρωτοπόρο στα σημεία πανελλαδικής πώλησης ψωμιού (και με σημεία πώλησης μέσα στα σουπερ μάρκετ) την τελευταία δεκαετία. Ίσως να το οργανώσουν καλύτερα οι γερμανοί που έχουν τόση εμπειρία πάνω στις ποικιλίες του ψωμιού…
Ένα άλλο παράδειγμα αποτελεί η νεότευκτη εταιρεία που ως νομικό πρόσωπο ανεξάρτητο αλλά εποπτευόμενο από το Υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών (α ρε Σημίτη, δικαιώνεσαι με το κράτος στρατηγείο σου!) έχει αναλάβει την διαχείριση και εποπτεία λειτουργικότητας (sic) των γραμμών του ΟΣΕ που δεν… λειτουργούν. Θα μισθώνονται γραμμές από Πειραιά και Κατάκολο για εκδρομές-πακέτα γνωριμιών και ξενάγησης σε σημαντικές τοποθεσίες της Πελοποννήσου από τουρίστες που θα φέρνουν τα κρουαζιερόπλοια. Είναι γνωστό πως το επιβατικό δίκτυο στην Πελοπόννησο δεν λειτουργεί πια. Σε ερώτηση του δημοσιογράφου της ΔΤ που περιχαρής νόμιζε πως άνοιξε ο δρόμος για τη χρησιμοποίηση του δικτύου από «ιθαγενείς», ο υπεύθυνος της εταιρείας ξεκαθάρισε ότι κάτι τέτοιο μπορεί να γίνεται μόνο μέσω των tour operators και εφόσον μπορέσει ο «ιθαγενής» να προτείνει ανάλογο «πακέτο». Και ο πρόθυμος, χαρούμενος δημοσιογράφους (που ήθελε να επισκέπτεται το Κιάτο) «έφαγε» το χαμόγελο του.
Και βέβαια εκκρεμούν και οι ιδιωτικοποιήσεις σε νερό και ηλεκτρικό ρεύμα που κάθε άλλο παρά αποπληθωριστικά θα λειτουργήσουν. Οποιαδήποτε σύγκριση με τις τηλεπικοινωνίες και την εκεί απελευθέρωση των τιμών είναι ατυχής. Η πτώση των τιμών στις τηλεπικοινωνίες –μικρή σε σχέση με τη μείωση των εισοδημάτων τα τελευταία χρόνια- βασίζεται σε δίκτυα που ήδη υπάρχουν (όπως π.χ. του ΟΤΕ) και φυσικά δεν έχει καμία σχέση με το δίκτυο μεταφοράς που είναι απαραίτητο να αναπτύσσεται και να συντηρείται για τα δύο αυτά κοινωνικά αγαθά, με ανελαστικό κόστος που θα μεταφέρεται στην κοινωνία από τους «παραγωγούς» και παρόχους.
Ο άγριος τρόπος αξιοποίησης της αιολικής ενέργειας –που όχι μόνο δεν αλάφρωσε τους καταναλωτές αλλά και πρόσθεσε νέες «πράσινες» επιβαρύνσεις- αποτελεί τρανταχτό παράδειγμα. Ακόμη πιο τρανταχτό, από την άλλη πλευρά, είναι το παράδειγμα της μείωσης των τιμών των φαρμάκων. Εκεί τα γενόσημα από το Πακιστάν και άλλες χώρες που δεν γίνονται οι βασικοί έλεγχοι θα αντικαταστήσουν τα ακριβά εγχώρια.
Εν κατακλείδι, η μείωση των τιμών που υπόσχονται οι πρόθυμοι εκτελεστές των διαπιστώσεων του ΟΟΣΑ και που εντάσσονται στο πλέγμα της εσωτερικής υποτίμησης μισθών-τιμών έχουν ένα κοινωνικό κόστος με αμφιλεγόμενη αποτελεσματικότητα.

OΛΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ »

Ευρωπαϊκά (σκοτσέζικα) ντους

Η εναλλαγή κρύου και ζεστού είναι το χαρακτηριστικό του λεγόμενου σκοτσέζικου ντους σαν αυτό στο οποίο υποβάλλουν το πολιτικό προσωπικό της εγχώριας μεγαλοαστικής τάξης.
«Η Ελλάδα έχει κάνει πρόοδο σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών προβλημάτων, όμως χρειάζεται να επιταχύνει την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και να αυξήσει την αποδοτικότητα της δημόσιας διοίκησης για να τονώσει την ανάπτυξη, σύμφωνα με την 5η έκθεση της Task Force για την Ελλάδα», υποστήριξε ο επικεφαλής της Χ. Ράιχενμπαχ.
Από την πλευρά του, ο Ολι Ρεν αποδίδει εύσημα για την πορεία σε επιμέρους τομείς, όπως η απορρόφηση κοινοτικών πόρων, αλλά και προειδοποιεί ότι πρέπει να συνεχιστούν οι διαρθρωτικές αλλαγές. Σύμφωνα με τον αρμόδιο επίτροπο για τις οικονομικές & νομισματικές υποθέσεις και το ευρώ, "ενώ έχουμε ενθαρρυντικές ενδείξεις σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας και αναμένουμε επιστροφή στη θετική ανάπτυξη το 2014, η κατάσταση παραμένει πολύ δύσκολη για τους έλληνες πολίτες, ιδίως τον δραματικά υψηλό αριθμό των ανέργων.
Οι δύο εκθέσεις στις οποίες γίνονται οι παραπάνω αναφορές διαπιστώνουν πως παρατηρείται για πρώτη φορά «απορροφητικότητα» στα ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης (μερικά από τα οποία εκκρεμούν από το 2005-2006). Όπως σημειώνεται, σημαντική πρόοδος έχει επίσης συντελεστεί ως προς την υλοποίηση των 180 «έργων προτεραιότητας» που αναφέρονται στο Μνημόνιο Συνεννόησης (ΜΣ). Συγκεκριμένα, έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την υπέρβαση των εμποδίων στα έργα παραχώρησης αυτοκινητόδρομων. Ωστόσο, για το ένα τρίτο των έργων προτεραιότητας εξακολουθεί να υπάρχει ο κίνδυνος μη υλοποίησης πριν από το τέλος της περιόδου προγραμματισμού.
Η έκθεση στέκεται ιδιαίτερα στη διαφαινόμενη αποδέσμευση των επενδύσεων στις υποδομές, όπου σημειώνει ικανοποιητική πρόοδο. Οι εργασίες σε 4 μεγάλους αυτοκινητόδρομους, συνολικού κόστους 7,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, που είχαν ανασταλεί για τρία χρόνια εξαιτίας της κρίσης, πρόκειται να ξεκινήσουν και πάλι ενώ τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται έγκριση και οικονομική βοήθεια από την ΕΕ. Και είναι αλήθεια πως από το Δεκέμβριο του 2011 η Ελλάδα ανήλθε στην 6η θέση στον πίνακα της ΕΕ για την απορρόφηση των Διαρθρωτικών Ταμείων, από τη 18η, γεγονός που αντιπροσωπεύει μια πολυπόθητη "ένεση" ρευστότητας στην οικονομία.
Από την άλλη, οργανώνεται (με σημαντική καθοδήγηση της Τask Fore) εδώ και καιρό η συμμετοχή της χώρας πιο ενεργητικά στα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων προκειμένου, όπως γράφουν, να υπερπηδηθεί η ακινησία στο ζήτημα της ρευστότητας και η πιστωτική ασφυξία στην οποία βρίσκονται νοικοκυριά και βασικά οι επιχειρήσεις. Με έκδηλη χαρά ο Χατζηγάκης υποδέχτηκε τον υπερδιπλασιασμό αυτής της χρηματοδότησης από τα 500 δισ. του προηγούμενου έτους στα 1500 δισ. για το διάστημα μέχρι και το 2014. Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται κατά βάση (αλλά μόνο κατά τα λεγόμενα) σε ΜμΕ (μικρομεσαίες επιχειρήσεις) που για τα ευρωπαϊκά επιτελεία θα παίξουν (και όχι μόνο στην Ελλάδα) ρόλο αναχαίτισης στην αυξανόμενη ύφεση και ανεργία.
Από την άλλη βέβαια είχαμε εκείνες τις δημόσιες δηλώσεις του ευρωπαίου αξιωματούχου –που επικρίθηκαν αργότερα «αρμοδίως»- για το κολοσσιαίο κενό του προϋπολογισμού και για το χάσμα («απέχουν μίλια και δισεκατομμύρια») που χωρίζει τις εκτιμήσεις της τρόικας από αυτές της κυβέρνησης.
Μάλιστα, όπως γράφεται, ωριμάζει -στο πλαίσιο του Εurogroup- η σκέψη πως η Ελλάδα, μη έχοντας άμεσες χρηματοδοτικές ανάγκες, μπορεί να αντέξει μέχρι την άνοιξη. Έτσι, είναι γεγονός πως ούτε το τρέχον ούτε το επόμενο Εurogroup πρόκειται να πάρει απόφαση για το ελληνικό δημόσιο χρέος και η εκταμίευση της επόμενης δόσης 1 δισ. παρατείνεται μέχρι το Δεκέμβριο και βλέπουμε.
Αυτή η αντιφατική συμπεριφορά των Ευρωπαίων έχει την εξήγησή της. Γνωρίζουν φυσικά την κατάσταση και την πορεία του χρέους και εκτός των άλλων ασκούν και τον ωμό εκβιασμό που τόσο ταιριάζει στον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα της Ένωσής τους. Από την άλλη, βέβαια, είναι υποχρεωμένοι να πάρουν κάποια μέτρα αναχαίτισης της ύφεσης γιατί η οικονομική και κοινωνική ερημοποίηση μπορεί να αποσταθεροποιήσει κυβερνήσεις και κοινωνίες. Αλλά και αυτή η αναχαίτιση είναι ραμμένη στα δικά τους μέτρα. Είναι σίγουρο ότι θα επωφεληθεί το μεγάλο ντόπιο κεφάλαιο – υπάρχουν τρόποι να κρυφτεί πίσω από «μικρομεσαίες» επιχειρήσεις, αφού οι τελευταίες αδυνατούν να ανταποκριθούν στις στοιχειώδεις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Είναι μεγάλο ερώτημα σε ποια ανάπτυξη στοχεύουν. Δεν προβάλλεται και δεν χαιρετίζεται τυχαία από τα 180 «έργα προτεραιότητας» η πρόοδος στις υποδομές. Δεν είναι όμως ότι θέλουν να υπάρχουν δίκτυα, να τα χρησιμοποιούν και να τα εκμεταλλεύονται. Όπως έγραφαν οικονομικές εφημερίδες, εδώ και καιρό οι συνεταιριστικές τράπεζες της Γερμανίας ερευνούν το οικονομικό τοπίο της χώρας ώστε να συμπράξουν με ΜμΕ των οποίων το χαμηλό εργασιακό κόστος θα εκμεταλλευτούν για να εξάγουν αποκλειστικά (!) στη Γερμανία προϊόντα ελληνικά με γερμανική ετικέτα. Αλλά και οι βόλτες του κυρίου Φούχτελ περί την τοπική αυτοδιοίκηση και τα χρυσοφόρα απορρίμματά της είναι επίσης γνωστές.
Τι είδους αναχαίτιση στην ύφεση μπορεί να προσφέρει η νέα οικονομική παραρτημοποίηση; Θα δείξει… Προς το παρόν το ρήγμα των χιλίων μιλίων του ευρωπαίου αξιωματούχου θα μπορούσε να μετρηθεί και σε οικονομική και κοινωνική καθυστέρηση ετών (ίσως και φωτός)…

OΛΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ »

«Γιατί χαίρεται ο κόσμος (του χρηματιστηρίου, ποιος άλλος;) και χαμογελά»;

Μεγάλο πάρτι, φαίνεται, γίνεται στο χρηματιστήριο.
Σύμφωνα με την Deutsche Bank, «αναφορικά με το ελληνικό χρηματιστήριο, η ελληνική αγορά έχει τις καλύτερες επιδόσεις στις αναδυόμενες αγορές από τις αρχές του έτους, αλλά ακόμη δεν είναι υπερτιμημένη. Το ΧΑ έχει αποδώσει 57,9% φέτος σε όρους δολαρίου έναντι -0,4% των υπολοίπων αναδυόμενων αγορών, ωστόσο απ' το Δεκέμβριο του 2000 μετρά απώλειες 59% έναντι +320% για τις αναδυόμενες».
Στην έκθεση της -που κατά βάση αναφέρεται στη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας- η γερμανική τράπεζα μας τοποθετεί στις αναδυόμενες αγορές! Όχι μόνο αναδυόμενη αλλά και μη υπερτιμημένη επιπλέον, πράγμα που σημαίνει πως υπάρχει χώρος για μεγαλύτερο πάρτι αποδόσεων. Παρόλα αυτά, η πτώση από τη μεγάλη ληστεία του 2000 εξακολουθεί να είναι μεγάλη…
Ποιος όμως αποφάσισε να τοποθετήσει την Ελλάδα στις αναδυόμενες αγορές και σέρνει το χορό; Και μάλιστα σε μια περίοδο που, για το λαό της, η… κατάδυση αρχίσει να λαμβάνει χαρακτηριστικά, όπως γράφουν, ανθρωπιστικής κρίσης που μόνο σε περίοδο πολέμου εκδηλώνονται και περιγράφονται;
Τρία είναι τα χαρακτηριστικά αυτής της ανόδου: Η σταθεροποίηση ενός πλαισίου κατεδάφισης εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων και άλλων «αγκυλώσεων» και φυσικά οι αποκρατικοποιήσεις, η παγιοποίηση της διάρθρωσης του ελληνικού χρέους (έχουμε επανειλημμένα ασχοληθεί) και τρίτο, το γεωπολιτικό σκάκι που διεξάγεται γύρω από τα ζητήματα των ενεργειακών αποθεμάτων και με ατζέντα ευρύτερη των ενεργειακών.
Φορείς αυτής της ανόδου είναι, στο εσωτερικό, κλάδοι και επιχειρήσεις –όσοι έχουν απομείνει- που παρουσιάζουν κερδοφορία εν ενεργεία ή επειδή επίκειται η πώληση τους. Η Εθνική Τράπεζα, η ΔΕΗ, η Τιτάν, τα ΕΛΠΕ , η Jumbo και η Folli Follie και φυσικά ο ΟΤΕ και ο ΟΠΑΠ, οδηγοί στην κούρσα. Αυτές τουλάχιστον είναι οι ελληνικές επιχειρήσεις που συμπεριλαμβάνονται στον παγκόσμιο δείκτη αναδυόμενων αγορών MSCI, με την «φιλοδοξία» να ενταχτούν σ’ αυτήν η Alpha Bank, η Βιοχάλκο και η Motor Oil, με μικρότερες φυσικά πιθανότητες.
Όσο για τη ΔΕΗ, τα πράγματα εμφανίζονται λίγο περιπεπλεγμένα, καθώς μόλις το 2007 η μετοχή της ήταν στα 36 ευρώ ενώ το 2013 μετά βίας κρατιέται στα 10 ευρώ (!), με τους διεθνείς επενδυτές να εκφράζουν «συγκράτηση», καθώς απαιτούν και άλλες αναδιαρθρώσεις στα δίκτυα διανομής κλπ.
Ιδιαιτερότητα έχει ο κλάδος των τραπεζών. Πρόκειται για τα περίφημα warrants, δηλαδή τις ανταλλαγές μετοχών από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών που υπόσχονται μελλοντικές αποδόσεις.
Αλλά και άλλες 41 ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος πλειάδας τριών κατηγοριών funds, δηλαδή επενδυτικών σχημάτων.
Aυτά τα funds χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: τα λεγόμενα παθητικά, όσα δηλαδή συναρτούν την επενδυτική τους δράση από τις επιδόσεις κερδοφορίας των εταιρειών, τα λεγόμενα ενεργητικά που δεν συναρτούν τη δράση τους από τους δείκτες του χρηματιστηρίου και της συγκεκριμένης εταιρικής κερδοφορίας αλλά από τις γενικότερες εκτιμήσεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, του χρέους κλπ. Υπάρχει, τέλος, και η κατηγορία των πολύ επιθετικών κεφαλαίων hedge funds και μεγαλοεπενδυτών, που δραστηριοποιούνται στα warrants των ελληνικών τραπεζών αλλά και στο μετοχικό τους κεφάλαιο. Ένα τέτοιο επενδυτικό κεφάλαιο έχει «χτίσει» θέσεις στην Τράπεζα Πειραιώς. Ο κατάλογος των funds προκαλεί επενδυτικό… δέος: Baupost, Eaglevale, Dromeus Capital, Falcon Edge, York Capital, Och-Ziff, Wellington Capital, Farallon Capital, QVT Financial, Fidelity, θεσμικοί όπως η Paramount Services και πιο παραδοσιακά ονόματα, όπως τα Fortress, Sal. Oppenheimer, Rockefeller & Co., Capital Group, Third Point και Soros Fund Management.
Πρόσφατα, μεγάλος υπερατλαντικός επενδυτής έγινε ο τρίτος κατά σειρά μέτοχος της εμβληματικής και καθόλου… κρατικοδίαιτης ΜΕΤΚΑ, των συμφερόντων Μυτιληναίου.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των τοποθετήσεων (πάνω από 1 δις, σύμφωνα με τον οργανισμό του χρηματιστηρίου) «κούρνιασε» στον τραπεζιτικό τομέα.
Υπάρχει ένα νέο στοιχείο αυτής της μεγάλης ροής ζεστού και «έξυπνου» χρήματος: Για πρώτη φορά, μετά την επταετία όπου ο γνωστός χουντικός Πάππας έφερε την COCA COLA στην Ελλάδα, σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «Κεφάλαιο», εκδηλώνεται επενδυτικό ενδιαφέρον από αμερικάνικες επιχειρήσεις για επενδύσεις που ήδη κάνουν τις πρώτες επαφές τους με έλληνες επιχειρηματίες. Η σαραντάχρονη επενδυτική «αποχή» των αμερικάνων από την Ελλάδα, παρά τα παχιά λόγια και τις υποσχέσεις προς τις ελληνικές κυβερνήσεις (ειδικά των ελληνοαμερικάνικων), βαίνει μήπως προς το τέλος της; Σίγουρα, το γεωπολιτικό παιχνίδι που διεξάγεται υπερβαίνει πολλές φορές τις οικονομικές σκοπιμότητες και στοχεύσεις, αν και στο σημείο αυτό οικονομία και πολιτική φαίνεται να συμβαδίζουν.
Πόσο σταθερότητα μπορεί να εμπνεύσει αυτή η –κατά βάση συνεχής, με μικρές περιόδους πτώσεις- άνοδος του ελληνικού χρηματιστηρίου;
Κατ’ αρχήν, γίνεται επί τη βάσει της κατεδάφισης ό, τι δικαιώματος υπήρξε και υπάρχει. Χωρίς μάλιστα τη συμμετοχή της μεσαίας τάξης, που, αυτή την περίοδο, όχι μόνο δεν μπορεί να δανειστεί για να παίξει στο χρηματιστήριο, όπως το 2000 της μεγάλης ευρωπαϊκής ευφορίας, αλλά επιπλέον βγάζει καταθέσεις για να πληρώσει τα χαράτσια. Το παιχνίδι είναι φανερά για μεγάλους «παίκτες» και άρπαγες. Οι διάφοροι οίκοι γνωρίζουν τα πήλινα πόδια αυτής της ανόδου και φροντίζουν να υπενθυμίζουν τη σχέση του ΑΕΠ με τη συνεχιζόμενη ύφεση, αν και καλούν για αξιοποίηση των «θετικών» μηνυμάτων στη βάση που αναλύθηκε πιο πάνω. Πρόσφατη είναι εξ άλλου η κατακρήμνιση των αναδυόμενων αγορών της «ισχυρής περιφέρειας». Όπως είδαμε, η ρευστότητα κατευθύνεται κατεξοχήν στον τραπεζιτικό κλάδο και το διάστημα μέχρι το καλοκαίρι είναι αρκετά «μακρύ» από πολλές απόψεις.
Κανείς βέβαια –αν δεν μεσολαβήσουν τέτοιες ή «άλλες» ανατροπές- δεν θα διακινδύνευε αυτή την κερδοφορία, τις αποδόσεις και την απρόσκοπτη αρπαγή των θυσιών του ελληνικού λαού και του πλούτου του. Αν και σε αυτό το σημείο ο ανταγωνισμός αποφαίνεται πολύ βασανιστικά για το ποιος θα πάρει τι. Τα κέρδη είναι όμως υπαρκτά. Έτσι αποκαλύπτεται και το πραγματικό υπόβαθρο των εκβιασμών που σήμερα ασκούνται. Ποιος θα έχανε από μια ελληνική «κατάρρευση»; Προστίθενται πολλοί στον κατάλογο…

OΛΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ »

Ευρωπαϊκή αναδιάρθρωση… «ιαπωνικού» τύπου!

Σε προηγούμενη στήλη, είχαμε αναφερθεί στο αμερικάνικο σχέδιο «διάσωσης» της ελληνικής οικονομίας και του χρέους που είχε μάλιστα δημοσιευτεί σε βδομαδιάτικο οικονομικό φύλλο (Deal). Οι εφημερίδες της τελευταίας εβδομάδας ασχολούνται με την «άλλη πλευρά». Με την διατύπωση, δηλαδή, των κατευθύνσεων των ευρωπαίων, όσον αφορά το δικό «τους» πρόγραμμα διάσωσης της ελληνικής οικονομίας και αντιμετώπισης του χρέους της. Όπως βέβαια έχει επανειλημμένα γραφτεί και στα δικά μας άρθρα, το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι πλειοψηφικά μια ευρωπαϊκή υπόθεση (το 90% βρίσκεται σε ευρωπαϊκά χέρια ενώ μόνο το 30δις ομολόγων βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε χέρια ιδιωτών). Βέβαια και οι ευρωπαίοι προτείνουν μια τελική μορφή αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους (είναι σαφές πως η «αναδιάρθρωση» είναι αναγκαία έτσι ή αλλιώς), στην οποία σε καμία περίπτωση δεν περιλαμβάνουν την έννοια του «κουρέματος» (αν και σε κάποια μεγέθη του χρέους την εμπεριέχουν, τουλάχιστο σε λογιστική μορφή). Το βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής εκδοχής –όπως τουλάχιστο το διατύπωσε ευρωπαίος στέλεχος της ΕΚΤ- είναι μια «ιαπωνικού τύπου» αναδιάρθρωση, όπου το βάρος δίνεται στην επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους σε ορίζοντα τριακονταετίας, με ανάλογες αναπροσαρμογές «ελάφρυνσης» στα επιτόκια. Όπως γράφτηκε σε ετέρα οικονομική εφημερίδα (Κεφάλαιο, άρθρο του Γιάννη Αγγελή), η κατάτμηση αυτή του δημόσιου χρέους ήδη συζητείται και σχεδιάζεται με εγχώριους οικονομικούς παράγοντες (ΟΔΗΧ, Τράπεζα της Ελλάδας). Η ανακύκλωση του πρώτου δανείου, που δόθηκε απευθείας από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και συνδέθηκε με το πρώτο μνημόνιο, εξακοντίζεται στον χρόνο, σε μακρινό ορίζοντα και με σχεδόν μηδενικά επιτόκια αλλά και δεκαετή περίοδο χάριτος. Το δεύτερο δάνειο που δόθηκε από τον μηχανισμό στήριξης θα ανακυκλωθεί, επίσης, μακροπρόθεσμα και με χαμηλό επιτόκιο, όμως οι λήξεις του θα προηγηθούν, γιατί οι Γερμανοί δεν θέλουν με κανέναν τρόπο να φανεί πως τόσο ο προσωρινός όσο και ο μόνιμος μηχανισμός στήριξης (ΕFSF-ESM) πρόκειται να συμβάλλουν σε οποιαδήποτε μορφή που θυμίζει κούρεμα χρέους. Υπάρχουν εκκρεμότητες με τα περίφημα ANFAS, όσο και με τα ομόλογα που έχει αγοράσει η ΕΚΤ, αλλά αυτά μπορούν να αποτελέσουν «τεχνικά ζητήματα», καθώς υπολογίζεται πως, την δεκαετή περίοδο χάριτος, η εξυπηρέτηση του χρέους θα ελαφρυνθεί κατά 60% και φυσικά και οι αντίστοιχες δαπάνες χρεολυσίων που πληρώνει, αυτή τη στιγμή, το ελληνικό δημόσιο θα μειωθούν επίσης. Απομένουν μόνο οι απαιτήσεις του ΔΝΤ που, μέσα στη διετία 2014-15, υπολογίζονται στα 16 δις ευρώ. Το έμμεσο κούρεμα αφορά τα 50 δις για την ενίσχυση των τραπεζών, όχι όμως αυτά που έχουν ήδη δοθεί αλλά αυτά που απομένουν, ποσό δηλαδή κοντά στα 13 δις. Μάλιστα, η αναδιάρθρωση του χρέους που βρίσκεται σε χέρια ιδιωτών θα τεθεί και αυτή στο τραπέζι, έτσι ώστε να φανεί πως η χώρα επανεμφανίζεται -αν και μειοψηφικά!- στις διεθνείς αγορές. Όπως βλέπουμε, υπάρχει ένας διαγκωνισμός προσφορών «διάσωσης» και αναδιάρθρωσης του ελληνικού δημόσιου χρέους και από τις δύο μεριές του Ατλαντικού. Αυτός ο πραγματικά «συγκινητικός» συνωστισμός διασώσεων πάνω από το ελληνικό κουφάρι δεν αντανακλά παρά δύο πράγματα: Αφενός την πραγματική ανησυχία των δανειστών και των ιμπεριαλιστικών κέντρων που τους πλαισιώνουν από ένα «ατύχημα» που θα τους έκανε να χάσουν –και όχι μόνο οικονομικά- πολλά περισσότερα από τα κεφάλαια που δεν θα πάρουν πίσω. Εξ άλλου, τόσο οι ιδιώτες κεφαλαιούχοι -κατά το πρώτο κούρεμα- όσο και οι ευρωπαίοι τραπεζίτες και εθνικές τράπεζες δηλαδή οι κυβερνήσεις -σε όλο αυτό το μεσοδιάστημα ανάμεσα στα δύο «κουρέματα- έχουν αποκομίσει παχυλά κέρδη από την εκμετάλλευση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Όπως εξ άλλου είδαμε στην αμερικάνικη πρόταση «διάσωσης», το αμερικάνικο καρφί για την επιστροφή των κερδών της ΕΚΤ δεν θα μπορούσε να είναι πιο σαφές! Γι αυτό και η ελάφρυνση αυτή συνοδεύεται με τη μεγαλύτερη εσωτερική επιβάρυνση, μέχρι εξαντλήσεως των αντοχών του ελληνικού λαού, και «αποπληρώνεται» τόσο αιματηρά σε δικαιώματα. Σε βαθμό βέβαια που να αγγίζει και την ίδια την αστική «μας» τάξη, που πραγματικά δεν ξέρει τι να κάνει και τι να την κάνει αυτή τη συγκινητική ιμπεριαλιστική «προσφορά»…

OΛΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ »

Το (αμερικάνικο) σχέδιο «διάσωσης»

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αποκάλυψη των αμερικάνικων σχεδίων της… Ελλάδας, ως αντιπρόταση σε αυτή της ΕΕ (όσο η τελευταία έχει κοινή πρόταση) για την ελληνική «διάσωση».
Τα σχέδια αυτά που, σύμφωνα με την οικονομική εφημερίδα που τα αποκάλυψε, απηχούν θέσεις τριών υπουργείων (Οικονομικών, Εξωτερικών και Άμυνας), στην ανάπτυξή τους, έχουν μια διάσταση που ξεπερνά την οικονομία, αν και πρόκειται για οικονομικού χαρακτήρα προτάσεις. Δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι εμπλέκονται τα υπουργεία Άμυνας και Εξωτερικών.
Δεν θέτουν, βέβαια, θέμα κουρέματος –αφήνουν το ΔΝΤ και τις άλλες χώρες να εκτίθενται σε αυτό το ζήτημα.
Πρόκειται για έξι σημεία, δύο από τα οποία είναι πολύ σκληρά, όσον αφορά τους ευρωπαίους.
Συγκεκριμένα, προτείνουν να δοθούν πίσω στην Ελλάδα τα 9 δις ευρώ που κέρδισε η ΕΚΤ, μέσω της επίσημης κερδοσκοπίας των ελληνικών ομολόγων. Επιπρόσθετα, προτείνουν γενναία μείωση των επιτοκίων δανεισμού στο ύψος του 50% και μετάθεση αποπληρωμής του χρέους σε 50 χρόνια, δηλαδή το 2063!
Στο απόρρητο σχέδιο έξι σημείων, πέρα από τις τρεις «αρνητικές» προτάσεις, υπάρχουν και άλλες τρεις «θετικές». Όπως η πρόβλεψη για σύσταση επενδυτικού fund αλληλεγγύης που θα εξασφαλίζει την αποπληρωμή των δανείων, μέσα από την αξιοποίηση των κοιτασμάτων. Προτείνουν, ακόμη, την ενίσχυση των ελληνικών ένοπλων δυνάμεων, με δωρεάν παραχώρηση στρατιωτικού υλικού.
Αν όντως υφίσταται αυτό το σχέδιο (και γιατί να μην υφίσταται;), είναι φανερό πως πρόκειται για μια συνολική οικονομικοπολιτική παρέμβαση, σε ευθεία αντιπαράθεση με τους ευρωπαίους και βασικά τους Γερμανούς.
Τα «δώρα» βέβαια των Δαναών έχουν πολλά αγκάθια, καθώς ουσιαστικά η «προσφορά» τους θα δέσει τη χώρα εντονότερα στο άρμα τους. Η υπερδραστηριοποίηση τον τελευταίο χρόνο του επενδυτικού fund Tree points (για το οποίο έχουμε γράψει στις οικονομικές μας στήλες), τόσο στο χώρο των υδρογονανθράκων στην Θάσο όσο και μελλοντικά στο Ιόνιο, σίγουρα εντάσσεται σε ένα τέτοιο σχεδιασμό. Το fund δημιουργήθηκε από αμερικάνο επενδυτή, με αποκλειστικό στόχο την παρέμβαση στην εξόρυξη και άντληση υδρογονανθράκων των ελληνικών χωρικών υδάτων. Όσο δε για τις ένοπλες δυνάμεις, δεν χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση. Με την υποσημείωση, βέβαια, πως ο δωρεάν εξοπλισμός έχει ανάγκη ανταλλακτικών. Όμως, το ζήτημα δεν βρίσκεται εκεί.
Το πιο ενδιαφέρον σημείο είναι όμως το έκτο, καθώς οι αμερικάνοι προτείνουν αποχώρηση του ΔΝΤ στα τέλη του 2013 και την επιτήρηση του προγράμματος προσαρμογής στο μέλλον αποκλειστικά από τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Task Force.
Aν έτσι έχουν τα πράγματα, είναι φανερό ότι οι αμερικάνοι προτείνουν ένα ισχυρό στρίμωγμα των ευρωπαίων, τη μετάθεση του ελληνικού «προβλήματος» αποκλειστικά στην ευρωπαϊκή ευθύνη, συνοδευόμενο από ένα «χώσιμο» δικό τους στην περιοχή, καθώς απλώνουν «στοργικά» την φτερούγα τους.
Υποχρεώνουν, με αυτό τον τρόπο, την ΕΕ (και πρωτίστως τους Γερμανούς) να αντιμετωπίσουν συνολικά το ελληνικό χρέος, ως μέρος του γενικότερου ευρωπαϊκού χρέους. Να το «αμοιβαιοποιήσουν», όπως λέγεται και γράφεται, αλλά και να το νομισματοποιήσουν, δηλαδή να πάρουν εκείνα τα μέτρα, βάσει των οποίων ο ευρωπαϊκός χρηματοπιστωτικός τομέας και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα αναλάβουν τελικά να το πληρώσουν (με ευρωομόλογα ή με κάποιον άλλο τρόπο αντίστοιχο).
Πάντως, όπως είπαμε, ούτε λέξη για «κούρεμα».
Τι άλλο, όμως, είναι όλα τα παραπάνω;

OΛΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ »

Πλειστηριασμοί: Αρπαγή και αναδιανομή και έλεγχος

Στα πλαίσια μιας πιο ολοκληρωμένης προσπάθειας για να εξηγηθούν και να αναλυθούν οι οικονομικές εξελίξεις και παίρνοντας υπόψη πως για τον αναγνώστη της «Π.Σ.» είναι πιο παραγωγικό και συνεπώς πιο εύληπτο να παρακολουθεί είτε τα αναλυτικά οικονομικά άρθρα είτε τις στήλες που αναφέρονται σε πολύ συγκεκριμένα οικονομικά συμβάντα, εγκαινιάζουμε μια ακόμη οικονομική στήλη, τις «χρεώσεις».
Στόχος είναι να παρακολουθεί τις εσωτερικές οικονομικές εξελίξεις, κεντράροντας σε ένα θέμα κάθε φορά ή ζήτημα. Ο τίτλος προφανώς και αναφέρεται στο χρέος και στη θέση της οικονομίας της χώρας μας την εποχή των μνημονίων.
Βέβαια, κατά διαστήματα θα υπάρχουν αναλυτικότερες τοποθετήσεις (είτε στο διεθνές είτε στο εγχώριο) για την οικονομία, αλλά σε πιο αραιά χρονικά διαστήματα και αφού έχει εξασφαλιστεί μια περισσότερο ολοκληρωμένη παρακολούθηση, στόχευση και φυσικά σαφήνεια.
Τη στήλη των «χρεώσεων» όπως και τον «οικονοκόσμο» γράφει και επιμελείται ο Δημήτρης Μάνος.

Η κυβέρνηση ζεσταίνει τις «μηχανές» των πλειστηριασμών. Είναι φανερό ότι ο πρωθυπουργός δεν «πήρε πάνω του» το φορτίο των βάρβαρων αποφάσεων για τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας (οι άλλοι έχουν ήδη ξεκινήσει) για να τους παγώσει αλλά για να τους μεθοδεύσει καλύτερα.
Ποια λοιπόν είναι τα κίνητρα της τρόικας και γιατί τόσο έντονη η επιμονή της;
Από γενική άποψη είναι γνωστό πως έχει μπει στο στόχαστρο το υψηλό επίπεδο ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα. Επίσης είναι γνωστό πως στο χώρο ενεργοποιούνται funds (distress funds) πολυεθνικού χαρακτήρα που ασχολούνται με την αγορά των «μη εξυπηρετούμενων» ή αλλιώς λεγόμενων «κόκκινων δανείων» τόσο των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων. Όσον αφορά τα δεύτερα, είχαν χτυπήσει την πόρτα των επιχειρήσεων που ήταν υπερχρεωμένες στις τράπεζες πριν από δύο χρόνια αλλά τότε, όπως γράφουν διάφορα έντυπα που ασχολούνται με τα οικονομικά, «είχαν φάει πόρτα». Όσον αφορά τα νοικοκυριά, τα επενδυτικά αυτά σχήματα αγοράζουν τα δάνεια από τις τράπεζες σε εξευτελιστικές τιμές και στη συνέχει επιβάλλουν τους όρους αποπληρωμής ως νέα αφεντικά, πράγμα που σημαίνει πως ο δανειολήπτης στην καλύτερη περίπτωση μετατρέπεται σε έναν ισόβιο ενοικιαστή της κατοικίας του αυτός και τα παιδιά του. Στη χειρότερη περίπτωση αξιοποιούν με τους όρους και τους τρόπους που αυτά επιλέξουν τις περιουσίες τις οποίες έχουν αρπάξει.
Ο περιορισμός σε ό,τι αφορά μια χώρα σαν την Ελλάδα, όπου η φτωχοποίηση και η εξαθλίωση προχωρά πολλαπλασιαστικά, ενώ από την άλλη η ακίνητη περιουσία μετατρέπεται στον σταθερό και ανερχόμενο (και σχεδόν αποκλειστικό!) φορολογικό αιμοδότη, είναι όμως πολύ σημαντικός, ακόμα και αποτρεπτικός, για μπίζνες μεγάλης έκτασης. Μπορούν, π.χ., τα εξοχικά να πουληθούν σε τουρίστες-επισκέπτες, αλλά τα σπίτια των πόλεων; Δεν λέμε βέβαια ότι δεν θα δούμε αυτά τα κοράκια εν δράσει και στη χώρα μας, όμως υπάρχουν περιορισμοί.
Από την άλλη, γεννά πολλούς προβληματισμούς το όψιμο ενδιαφέρον της Ένωσης Τραπεζών και των συμβούλων, οικονομικών αναλυτών και αρθρογράφων που συνδέονται με αυτές για την πρωιμότητα της απόφασης, για τους όρους προστασίας των δανειοληπτών κ.λπ. Η οικονομική άποψη που κυριαρχεί –και φαίνεται αρκετά βάσιμη- είναι πως οι πλειστηριασμοί θα ανοίξουν το σπιράλ μιας ακόμη μεγαλύτερης πτώσης των τιμών των ακινήτων –που αυτή τη στιγμή ήδη βρίσκονται απομειωμένα στην κατοχή των τραπεζών. Πράγμα που θα οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερη μείωση της δυνατότητας αποπληρωμής τους από δανειολήπτες που εκτός από τα δάνεια έχουν να αντιμετωπίσουν και τον φορολογικό ορυμαγδό.
Τίποτε παραπάνω δηλαδή από την ανησυχία των τραπεζών για τα δάνεια και τις περιουσίες που είναι υποχρεωμένες να διαχειρίζονται υποτίθεται προσωρινά. Φοβούνται δηλαδή οι έλληνες τραπεζίτες ότι θα αυξηθούν οι επισφάλειες που έχουν στα χέρια τους καθώς ήδη οι τιμές των ακινήτων βρίσκονται στο 50% της αξίας τους. Οικονομική εφημερίδα έγραψε πως οι τραπεζίτες θα επιθυμούσαν μόνο το 35% των στεγαστικών δανείων να μην ενταχθεί στο καθεστώς απαγόρευσης πλειστηριασμών. Παρ' όλα αυτά η τρόικα επιμένει.
Μια ακτινογραφία των δανείων συνολικά ίσως μας δώσει κάποιες πιο ολοκληρωμένες εξηγήσεις γι' αυτή την επιμονή.
Στη χώρα μας τουλάχιστο μέχρι τον Απρίλιο είχαν καταγραφεί συνολικά 220 δισ. δανείων (επιχειρηματικών και των νοικοκυριών, κατά βάση στεγαστικών αλλά και κατά 20% καταναλωτικών). Τα δάνεια των νοικοκυριών είναι περίπου τα μισά, δηλαδή 104 δισ. Ευρώ. Από αυτά, τα δάνεια με εμπράγματη εγγύηση ακινήτου, δηλαδή τα στεγαστικά δάνεια, δεν φτάνουν τα 80 δισ.
Αντίθετα τα επιχειρηματικά δάνεια της αξιοπρεπούς βιομηχανίας, εμπορίου, ναυτιλίας και κατασκευών ξεπερνούν τα 108 δισ. αλλά –προσοχή εδώ- δεν έχουν εμπράγματες εγγυήσεις ή έχουν πολύ μικρές εμπράγματες εγγυήσεις που αντιπροσωπεύουν το 25% της αξίας τους. Δάνεια στον αέρα. Τι πιο φυσικό για τη μεγαλοαστική τάξη και τα «περίχωρά» της, μόνο που τώρα υπάρχει και ο ξενοδόχος.
Αν αθροίσεις τις εγχώριες καταθέσεις (163 δισ. Ευρώ), που είναι κατά βάση καταθέσεις μικρών και μεσαίων κοινωνικά στρωμάτων, με τα ακίνητα των δανείων και τις εμπράγματες εγγυήσεις τους (73 δισ. Ευρώ), καλύπτεται το σύνολο των δανείων (και τα αεροδάνεια των επιχειρηματιών)! Η τρόικα φιλοδοξεί με αυτό τον τρόπο να παράγει εγχώρια ρευστότητα… ρευστοποιώντας ένα μεγάλο μέρος τούτης της εγχώριας αποταμίευσης. Φυσικά με το αίμα των δανειοληπτών αλλά και των καταθετών που ήδη πιέζονται να πληρώσουν από τα έτοιμα. Είναι σίγουρο ότι θα παραχθεί ένας ορυμαγδός καθώς τα «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια ξεπερνούν μετά τα τρία χρόνια μνημονίου την αναλογία των κόκκινων δανείων σε ΗΠΑ και Ισπανία! Αν σε αυτή τη διαδικασία οι τράπεζες αποδυναμωθούν κι άλλο, κανένα πρόβλημα καθώς η βασική κατεύθυνση εξακολουθεί να παραμένει ο περιορισμός του εγχώριου τραπεζιτικού συστήματος και ο έλεγχός του, στο πλαίσιο βέβαια και των ανακατατάξεων που θα γίνουν (αν γίνουν και όπως γίνουν) στο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Όπως επίσης βάλλεται και η «διαπλοκή» του με τα κομμάτια της μεγαλοαστικής τάξης. Έτσι και η μεγαλοαστική τάξη γνωρίζει τη δικαιοσύνη των ιμπεριαλιστών επιτετραμμένων που ψάχνουν τις «γκρίζες ζώνες» στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών. Το είδαμε στην περίπτωση της Εθνικής.
Προς τούτο, υπηρεσίες της τρόικας ελέγχουν –όπως έγραφε άλλη οικονομική εφημερίδα- και πιθανόν να ακυρώσουν συμφωνίες ελλήνων επιχειρηματιών αλλά και τραπεζών, ακόμα και της Εθνικής Τράπεζας, με διεθνή funds για εξαγορά επισφαλών επιχειρηματικών δανείων ή τη δανειοδότηση της ανακεφαλαιοποίησης (στην περίπτωση της Εθνικής).
Η πίεση είναι μεγάλη και θα ενταθεί.

OΛΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ »